Դեպի վեր

Հայ |  Рус |  Eng

Նախարարություն - ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՎՈՂ ԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՈՒՂԵՑՈՒՅՑՆԵՐ

ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՎՈՂ ԷՆԵՐԳԵՏԻԿԱ. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՈՒՂԵՑՈՒՅՑՆԵՐ

 

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՈՒՂԵՑՈՒՅՑՆԵՐ

 

Ոլորտը կարգավորող իրավական հիմնական փաստաթղթերից են

 -    ՀՀ օրենքները՝ «էներգետիկայի մասին», «էներգախնայողության և վերականագնվող էներգետիկայի մասին»;

-  ՀՀ կառավարության որոշումներով հաստատված՝ «տնտեսության զարգացման համատեքստում էներգետիկայի բնագավառի զարգացման ռազմավարությունը», «էներգախնայողության և վերականագնվող էներգետիկայի ազգային ծրագիրը», «ազգային անվտանգության ռազմավարության դրույթներով նախատեսված  ՀՀ էներգետիկայի նախարարության գործունեության ծրագիրը», «Հիդրոէներգետիկայի ոլորտի ռազմավարական զարգացման ծրագիրը», «էներգետիկ համակարգի երկարաժամկետ (մինչև 2036 թվականը) զարգացման ուղիները», «Արևային Ֆոտովոլտային կայանների կառուցման ներդրումային ծրագիրը», «հիդրոէներգետիկայի զարգացման հայեցակարգը», «էլեկտրաէներգիայի այլընտրան­քա­յին կուտակման և կառավարման հայեցակարգը»,

-     Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի որոշումներով հաստատված`

     «Հայաստանի Հանրապետության տարածքում վերականգնվող էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործմամբ էլեկտրական էներգիա արտադրող կայաններից առաքվող էլեկտրական էներգիայի վաճառքի սակագների հաշվարկի մեթոդիկան», «էլեկտրաէներգետիկական մեծածախ շուկայի ժամանակավոր առևտրային կանոնները, «Էներգետիկայի բնագավառում գործունեության լիցենզավորման կարգը;

և մի շարք այլ կարգավորող որոշումներ:

 

Ամփոփելով վերոհիշյալ օրենսդրական փաստաթղթերը անհրաժեշտ է նշել, որ, ստեղծված են բարենպաստ պայմաններ ներդրումներ իրականացնելու համար, օրինակ․

 

- էներգետիկայի մասին ՀՀ օրենքի համաձայն` «Էլեկտրական էներգիայի (հզորության) արտադրության լիցենզիա ունեցող անձի համար Հանձնաժողովի կողմից էլեկտրական էներգիայի սակագնի սահմանման վերաբերյալ առաջին որոշումն ուժի մեջ մտնելու պահից տասնհինգ տարվա ընթացքում փոքր հիդրոէլեկտրակայանների կողմից և էներգիայի վերականգնվող այլ ռեսուրսների (հողմային, արեգակնային, երկրաջերմային և կենսազանգվածի) կիրառմամբ էլեկտրակայանների կողմից քսան տարվա ընթացքում արտադրվող ամբողջ էլեկտրաէներգիան (հզորությունը) ենթակա է գնման` շուկայի կանոններով սահմանված կարգով:

 

- Ապահովվում են էլեկտրաէներգիայի փոխհոսքերը վերականգնվող էներգետիկ աղբյուրներ օգտագործող ինքնավար էներգաարտադրողների և էլեկտրաէներգիայի բաշխման լիցենզիա ունեցող անձի միջև, ինչպես նաև կարգավորման և հարկային պարտավորություններից ազատվել են այն ինքնավար արտադրողները, որոնք օգտագործում են վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներ, և որոնց կայանների տեղակայված հզորությունը չի գերազանցում 150 կՎտ-ը ֆիզիկական անձանց դեպքում և 500 կՎտ-ը խոշոր սպառում ունեցող իրավաբանական անձանց դեպքում: Հնարավորություն է ստեղծվել իրացնել այդ արտադրողների կողմից արտադրված, բայց չսպառված էլեկտրաէներգիան ՀՀ հանրային ծառայությունները  կարգավորող հանձնաժողովի կողմից վերջնական սպառողների համար սահմանված սակագնի 50% -ի չափով, բացառությամբ փոքր հիդրոէլեկտրակայանների: Այն դեպքում, երբ ինքնավար էներգաարտադրողը արտադրում է ավելի քիչ էներգիա, քան սպառում է, ապա վճարումը բաշխման լիցենզիա ունեցող անձին կատարվում է ըստ Հանձնաժողովի կողմից այդ խմբի սպառողների համար սահմանված սակագնի չափով:

 

- Համապատասխան ենթաօրենսդրական իրավակարգավորումները ապահովելուց հետո էլեկտրաէներգիայի շուկայի լրիվ կարգավորվող մոդելից անցում կկատարվի նոր՝ ազատական շուկայի մոդելին։ Նոր մոդելը կապահովի խոշոր սպառողների, էլեկտրաէներգիայի մատակարարների և թրեյդերների մուտքը էլեկտրաէներգիայի շուկա, ինչը հիմք կստեղծի մրցակցային միջավայրի զարգացման, ներդրումների ներգրավման։ Շուկայի նոր մոդելին անցումը լայն հնարավորություններ կընձեռի միջպետական առևտրի զարգացման համար։

 

Ուղեցույց ինքնավար արևային կայանների կառուցման և  ցանցին միանալու վերաբերյալ


1. Ինքնավար էներգաարտադրողը՝ ֆիզիկական անձը կամ իրավաբանական անձը սեփական կարիքները բավարարելու համար կարող է կառուցել մինչև 150 կՎտ հզորությամբ արևային տեղակայանք առանց լիցենզիայի (ԷՄՕ Հոդված 23): Իրավաբանական անձանց համար՝ այդ սահմանաչափը հասցվել է 500 կՎտ-ի, իսկ ֆիզիկական անձանց համար այն մնացել է 150 կՎտ:

2. Սպառողի տեխնոլոգիական միացումը էլեկտրական ցանցին կատարվում է իր դիմումի համաձայն: Պետք է դիմել «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ (Բաշխող) տեղամաս Մատակարար ըստ միացվող էլեկտրատեղակայանքի տարածքային պատկանելիության: Կնքվում է նոր սպառողի կամ սպառողի վերակառուցվող սպառման համակարգը էլեկտրական ցանցին միացման պայմանագիր: Պայմանագրի համաձայն Մատակարարն իրականացնում է նոր սպառողի կամ կառուցապատողի կամ սպառման համակարգը վերակառուցող սպառողի  (Պատվիրատու),  սպառման համակարգի միացումն էլեկտրական ցանցին, իսկ Պատվիրատուն պարտավորվում է վճարել իր սպառման համակարգն էլեկտրական ցանցին միացնելու համար:

3. Այնուհետև տեղադրվում են դարձափոխիչային ռեվերսային բազմասակագնային էլեկտրոնային հաշվիչներ, որոնց ձեռքբերման և սպասարկման հետ կապված հարցերը կարգավորվում են ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի (Հանձնաժողով)  կողմից հաստատված՝ էլեկտրական էներգիայի մատակարարարման և օգտագործման կանոններով (Հանձնաժողովի 27.12.2006թ թիվ 358-Ն որոշում):

4. Բաշխողի կողմից Ինքնավար էներգաարտադրողին մատակարարված էլեկտրական էներգիայի դիմաց վճարման ենթակա գումարների հաշվարկը և Ինքնավար էներգաարտադրողի կողմից Բաշխողին վճարումը կատարվում են ամսական, իսկ Ինքնավար էներգաարտադրողի կողմից Բաշխողին մատակարարված էլեկտրական էներգիայի դիմաց վճարման ենթակա գումարների հաշվարկը, վերջնահաշվարկը և Բաշխողի կողմից Ինքնավար էներգաարտադրողին վճարումը` տարեկան արդյունքով:

Եթե տարեկան հաշվարկի արդյունքում ինքնավար էներգաարտադրողի կողմից մատակարարված էլեկտրական էներգիայի մեծությունը բացասական է, ապա Բաշխողն այդ չափով վերադարձնում է: Եթե տարեկան հաշվարկի արդյունքում ինքնավար էներգաարտադրողի կողմից տված էլեկտրական էներգիայի մեծությունը դրական է, ապա ինքնավար էներգաարտադրողին փոխհատուցվում է Հանձնաժողովի կողմից սահմանված սակագնի 50 տոկոսի չափով (2004թ. նոյեմբերի 9-ին ընդունված ՀՀ օրենքը «էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկայի մասին»):

5.Ինքնավար էներգաարտադրողների էլեկտրաէներգետիկական համակարգի հետ զուգահեռ աշխատանքի վերաբերյալ հարկային կարգավորումները` 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի ՀՀ հարկային օրենսգրքի համաձայն:

 

 

Ուղեցույց արդյունաբերական մասշտաբի արևային էլեկտրակայան կառուցելու համար


Եթե գործարարը ցանկանում է կառուցել արևային էլեկտրակայան, ապա անհրաժեշտ է.

1. Ընտրել տեղանքը (ընտրությունը հնարավոր է կատարել օգտվելով արևային ուղեցուցային քարտեզից, տես` http://minenergy.am/storage/hh_taracqum_arevayin_neruji_qartezner.pdf.

2. Ձեռք բերել հողօգտագործման իրավունք և ըստ անհրաժեշտության համապատասխանեցնել հողի նպատակային նշանակությունը (կատեգորիան)` փոխելով «էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի, կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների» հողերի

3. Կազմել ներդրումային (գործարար) ծրագիր:

4. Էներգետիկայի բնագավառում գործունեության լիցենզավորման վերաբերյալ տեղեկություններ  ստանալու համար այցելել ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի  էլ.կայք՝ www.psrc.am «տեղեկություն ներդրողին» բաժին:

5. Դիմել ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովին՝ էլեկտրական էներգիայի արտադրության լիցենզիա ստանալու համար:

6. Մասնագիտական անվճար խորհրդատվության համար դիմել Հայաստանի վերականգնվող էներգետիկայի և էներգախնայողության հիմնադրամին` www.r2e2.am և/կամ Գերմանա-հայկական հիմնադրամին` www.gaf.am (այստեղ հնարավոր է ստանալ նաև արտոնյալ վարկավորում):

7. Կատարելով վերոնշյալ լիցենզիայի պայմանները՝ կառուցել արևային էլեկտրակայան: