Դեպի վեր

Հայ |  Рус |  Eng

Ծրագրեր - Ներդրումային ծրագրեր - Հիդրոէներգետիկա

Հիդրոէներգետիկա

Հայաստանի ՀԷԿ-երը

   Ներկա դրությամբ վերականգնվող էներգետիկ պաշարներից ամենաշատն օգտագործվում են հիդրոպաշարները: Ամբողջ հիդրոներուժի իրացումը հնարավոր է ապահովել` օգտագործելով գոյություն ունեցող երկու խոշոր Սևան-Հրազդանի ու Որոտանի հիդրոէլեկտրակայանների (ՀԷԿ) համալիրները, կառուցելով երեք նոր միջին հզորության ՀԷԿ-եր և յուրացնելով փոքր ՀԷԿ-երի ներուժը: Ներկայումս էներգետիկ նպատակներով խոշոր գետերից մնում են չօգտագործված Դեբեդ գետը իր Ձորագետ վտակով և Արաքս գետը: 

      Նախատեսվում է կառուցել.

-Մեղրիի ՀԷԿ-ը (մոտ 100 ՄՎտ հզորությամբ և մինչև 800 մլն.կվտժ էլ.էներգիայի տարեկան արտադրությամբ)` Արաքս գետի վրա,

-Շնողի ՀԷԿ-ը (մոտ 75 ՄՎտ հզորությամբ և 300 մլն.կվտժ էլ. Էներգիայի տարեկան արտադրությամբ)` Դեբեդ գետի վրա,

-Լոռիբերդի ՀԷԿ-ը (մոտ 66 ՄՎտ. հզորությամբ և շուրջ 200 մլն. կվտժ էլ.էներգիայի տարեկան արտադրությամբ)` Ձորագետ գետի վրա:

 

Ներդրումների համար առաջարկվող ծրագրեր

 

Ծրագիր – 1

 

Լոռիբերդ ՀԷԿ 

    Հայաստանի հիդրոէներգետիկայի զարգացման համար կարևոր նշանակություն ունի Լոռիբերդ ՀԷԿ-ի կառուցումը Ձորագետի վրա (մոտ 66 ՄՎտ. տեղակայված հզորությամբ և շուրջ 200 մլն.կՎտժ էլեկտրաէներգիայի տարեկան միջին արտադրությամբ): 2003-2004թթ. Fichtner ընկերությունը այդ կայանի համար պատրաստել է տեխնիկատնտեսական հիմնավորում (ՏՏՀ): 2007թ. փետրվարին նույն ընկերությունը իրականացրել է գների հաշվարկի նորացում: Գնային աճը հիմնականում պայմանավորված է սարքավորումների գների աճի հետ:

         Լոռիբերդ ՀԷԿ-ը կառուցվելու է Հայաստանի հյուսիսային մասում, որտեղ առկա չեն նշանակալի արտադրող հզորություններ, և դրանով իսկ ծառայելու է ինչպես Հայաստանի հյուսիսային տարածքների էլեկտրամատակարարման հուսալիության բարձրացմանը, այնպես էլ ապագայում Հայաստանի ու Վրաստանի էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի զուգահեռ աշխատանքի ապահովմանը:

     Լոռիբերդ ՀԷԿ-ի կառուցման ֆինանսավորումը նախատեսվում է իրականացնել մասնավոր ֆինանսական միջոցներ ներգրավելու տարբերակով:

 

Լոռիբերդ ՀԷԿ-ի ցուցանիշները. 

-Հաշվարկային ճնշումը - 343 մ (ներառյալ ՕԿՋ*) - 311.75 մ (առանց ՕկՋ)

-Հաշվարկային ելք - 25 մ3/վրկ (ներառյալ ՕԿՋ) - 20 մ3/վրկ (առանց ՕԿՋ)

-Հաշվարկային հզորություն - 65.3 ՄՎտ (ներառյալ ՕԿՋ) - 54.3 ՄՎտ (առանց ՕԿՋ)

-Միջին տարեկան արտադրանք մլն.կՎտժ - 202.9 մլն.կՎտժ (ներառյալ ՕԿՋ) - 208.39 մլն.կՎտժ (առանց ՕԿՋ)

*ՕԿՋ- օրական կարգավորման ջրավազան

Լոռիբերդ ՀԷԿի կառուցման համար անհրաժեշտ տեխնիկատնտեսական հիմնավորումները

 բեռնել այստեղ (անգլերեն տարբերակ):

 

Ծրագիր - 2 

 

Շնող ՀԷԿ

     Հայհիդրոէներգանախագիծ ինստիտուտի կողմից 1966թ. կատարվել է տեխնիկական նախագիծը, որը ճշտվել է 1993թ: Ձորագետի վտակ Չքնաղ գետի վրա նախատեսվում էր կառուցել Արմանիսի ջրամբարը` 130 մլն.մ3 ծավալով, որը հնարավորություն կտար կառուցել 124 ՄՎտ հզորությամբ կայան և արտադրել տարեկան 460 մլն. կվտժ էլ. էներգիա:

         Շնողի ՀԷԿ-ի գլխամասային հանգույցը կառուցվելու է`Ձորագետ և Փամբակ գետերի միավորումից հետո Դեբեդ գետի սկզբնամասում: Նախատեսվում է Շնող ՀԷԿ-ի դերիվացիայի վրա ուղղել Մարց և Կիստում վտակների հոսքերը:

     Շնողի ՀԷԿ-ը, առանց Արմանիսի ջրամբարի կառուցման, բնութագրվում է հետևյալ ցուցանիշներով`

-Դեբեդ գետի ջրավազանը - 4080 կմ2

-Հաշվարկային ճնշումը -247.3 մ

-Հաշվարկային ելք -37 մ3/վրկ

-Հաշվարկային հզորություն -76 ՄՎտ

-Միջին տարեկան արտադրանք -291.4 մլն.կվտժ

-Դերիվացիայի երկարություն -22 կմ

-Oրվա կարգավորման ջրամբար -450 ՕԿՋ հազ.մ3

Շնող ՀԷԿ-ի կառուցումը նախատեսվում է իրականացնել մասնավոր ֆինանսական միջոցներ ներգրավելու տարբերակով: 

Նախնական Տեխնիկատնտեսական հիմնավորումը բեռնել այստեղ (անգլերեն տարբերակ):

 

Ծրագիր – 3

 

 Մեղրի ՀԷԿ

 

           Արաքս գետի վրա հիդրոէլեկտրակայանների կառուցման տեխնիկատնտեսական հիմնավորման (ՏՏՀ) աշխատանքները կատարել է իրանական «Մահաբ-Ղոդս» խորհրդատվական ընկերությունը` Իրանի ջրային և էներգետիկ զարգացման ընկերության պատվերով: ՏՏՀ-ի մշակման աշխատանքները համակարգվել և վերահսկվել են հայ-իրանական Համատեղ տեխնիկական կոմիտեի կողմից: Ըստ 2008թ. հաստատված ՏՏՀ-ի` Արաքս գետի վրա նախատեսվում է կառուցել երկու ՀԷԿ, Մեղրի ՀԷԿ-ը` հայկական կողմում, և Ղարաչիլար ՀԷԿ-ը` իրանական կողմում:

ՏՏՀ-ի համաձայն` Մեղրի ՀԷԿ-ի հիմնական տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները հետևյալն են.

 

Բնութագիր

Ցուցանիշ

Ջրի հաշվարկային ելքը

160 մ3/վ

Հաշվարկային հզորությունը

130 ՄՎտ

Էլեկտրական էներգիայի արտադրանքը

793 մլն.կվտժ/տարի

Դերիվացիայի (թունելի) երկարությունը

18200 մ

Թունելի ներքին տրամագիծը

8.5 մ

Հաշվարկային ճնշումը

90 մ

 

ՀՀ և ԻԻՀ միջկառավարական հանձնաժողովի աշխատանքների շրջանակներում որոշում է կայացվել Մեղրի ՀԷԿ-ը և Ղարաչիլար ՀԷԿ-ը կառուցել յուրաքանչյուրը 100 ՄՎտ դրվածքային հզորությամբ, նկատի ունենալով ջրային ռեսուրսների վերաբերյալ նոր հետազոտությունների արդյունքները:

 

Հայաստանի փոքր ՀԷԿ-երը

 

Հայաստանում փոքր ՀԷԿ-երի (ՓՀԷԿ) կառուցման գործընթացը համարվում է որպես վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտի զարգացման առաջատար ուղղություն: Հանրապետությունում նախագծվող, կառուցվող և շահագործվող ՓՀԷԿ-երի մեծամասնությունը հանդիսանում են բնական ջրահոսքերի վրա տեղակայված դերիվացիոն տիպի կայաններ:

    Ըստ տրամադրված լիցենզիաների 2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կառուցման փուլում են գտնվում 39 ՓՀԷԿ՝ նախագծային մոտ 74 ՄՎտ գումարային հզորությամբ և 260 մլն.կվտժ էլ. էներգիայի տարեկան արտադրությամբ:

Համաձայն ՀՀ կառավարության 2009 թվականի  հունվարի 22-ի նիստի N3 արձանագրային որոշման հավանության է արժանացել` «Փոքր հիդրոէլեկտրակայանների զարգացման սխեման», ըստ որի նախատեսվում է կառուցել մի շարք փոքր ՀԷԿ-եր:

Փոքր հիդրոէլեկտրակայանների զարգացման սխեման բեռնել այստեղ:

   ՀՀ կառավարության որոշմամբ հաստատված ցանկում ընդգրկված ՓՀԷԿ-երի վերաբերյալ առկա են նախնական տեխնիկատնտեսական հիմնավորումները, որոնք մատչելի են ներդրողների համար:

Նախնական տեխնիկատնտեսական հիմնավորումները բեռնել այստեղ (անգլերեն տարբերակ):